Ben başıboş değilim. Vazîfedâr bir yolcuyum.

(Asâ-yı Mûsâ, s, 60)

En büyük düşmanımız nefsimizdir.

(Barla Lâhikası , s, 470)

اوت ، زمینڭ یوزندە اویلە بر خاتم رحمت و سكّۀ احدیّت بولوندیغی كبی ، انسانڭ ماهیّت معنویەسنڭ سیماسندە دخی اویلە بر سكّۀ رحمت واردركە ، كرۀ ارض سیماسندەكی سكّۀ رحمتدن و كائنات سیماسندەكی سكّۀ عظمای رحمتدن داها آشاغی دگلدر . عادتا بیڭ بر اسمڭ جلوەسنڭ بر نقطۀ محراقیەسی حكمندە بر جامعیّتی وار .

Zemînin yüzünde öyle bir hâtem-i rahmet ve sikke-i ehadiyet bulunduğu gibi , insanın mâhiyet-i ma‘neviyesinin sîmâsında dahi öyle bir sikke-i rahmet vardır ki , küre-i arz sîmâsındaki sikke-i rahmetten ve kâinât sîmâsındaki sikke-i uzmâ-yı rahmetten daha aşağı değildir . Âdetâ bin bir ismin cilvesinin bir nokta-i mihrâkiyesi hükmünde bir câmiiyeti var .

Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın getirdiği nûr ile ; kâinâtın mâhiyeti , kıymeti , kemâlâtı ve içindeki mevcûdâtın vazîfeleri ve netîceleri ve me’muriyetleri ve kıymetleri bilinir , tahakkuk eder . Ve kâinât baştan başa gāyet ma‘nîdâr mektûbât-ı İlâhiye ; ve mücessem bir Kur’ân-ı Rabbânî ; ve muhteşem bir meşher-i âsâr-ı Sübhâniye olur .

Asr-ı saadette İslâmiyet’in doğurduğu merhamet, şefkat, insaniyet sâyesinde, evvelce kızlarını diri diri gömerlerken müteessir olmayan o bedevîler, İslâmiyet dâiresine girdikten sonra karıncaya bile ayak basmaz olmuşlardı.

(İşârâtü'l-İ'câz, s, 261)

“Hubb-u câh ve nazarı kendine celb etmek, rûhî bir marazdır. Buna gizli şirk denilir.”

(Şuâ'lar-2, s, 147)

Niyâzî-i Mısrî’nin; [Günde bir taşı düştü yere, binâ-yı ömrümün, can yatar gāfil, hânesi oldu harâb bî-haber!] dediği gibi…

(Lem'alar, s, 418)

Bir saatin san‘atkârı nasıl saatini çevirir, açar, gösterir, ta‘rîf eder. Kur’ân dahi, elinde kâinâtı tutmuş, öyle yapıyor.

(Zülfikār, s, 608)

Bu âlemin Mutasarrıfı ve Müdebbiri , Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın risâletini bu kâinâta bir ma‘nevî güneş yapıp Nûr Risâlelerinde isbat edildiği gibi , onunla bütün karanlıkları izâle ve nûrânî hakîkatlerini gösterip ve bütün zîşuûru , belki kâinâtı hayat-ı bâkiye müjdesiyle sevindirdi...

Yâ Erhame’r-râhimîn Bu Resûl-ü Ekrem’in hürmetine, bizi onun şefâatine mazhar eyle; ve sünnetinin ittibâına muvaffak eyle; ve dâr-ı saadette onun âl ve ashâbına komşu eyle; Âmîn Âmîn Âmîn

Hâdim-i Nebevî Hazret-i ibn-i Mes‘ûd der ki: “Biz Resûl-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın yanında taâm yerken, taâmın tesbîhlerini işitiyorduk.

(Zülfikār, s, 508)

Ey insan! Bil ki, o rahmetin arşına yetişmek için bir mi‘râc var. O mi‘râc ise بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ dir. Ve bu mi‘râc ne kadar ehemmiyetli olduğunu anlamak istersen, Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın yüz on dört sûrelerinin başlarına bak. Hem bütün mübârek kitapların ibtidâlarına bak. Hem umûm mübârek işlerin mebde’lerine bak. Hem besmele’nin azamet-i kadrine en kat‘î bir huccet şudur ki; İmâm-ı Şâfiî gibi çok büyük müctehidler demişler ki: Besmele tek bir âyet olduğu hâlde, Kur’ân’da yüz on dört def‘a nâzil olmuştur.

Hayat-ı İslamiyeye en müthiş bir maraz-i muzır dahi hırstır. Hırs sebeb-i haybettir ve illet ve zillettir. Ve mahrumiyet ve sefaleti getirir.

Ey nefis! Eğer takvâ ve amel-i sâlih ile Hâlik’ını râzı etsen, halkın rızâsını tahsîle lüzûm yoktur. O kâfîdir. Eğer halk da Allah’ın hesabına rızâ ve muhabbet gösterirlerse iyidir. Şâyet onların gibi dünya hesabına olursa kıymeti yoktur. Çünki onlar da senin gibi âciz kullardır.

Kur’ân-ı Hakîm’de Hazret-i Yûsuf Aleyhisselâm demiş :

(Yûsuf dedi ki:) “Hâlbuki (ben) nefsimi temize çıkarmıyorum. Muhakkak ki nefis, dâimâ kötülüğü emredicidir.

(Sûre-i Yûsuf, 53) .

Evet , nefsini beğenen ve nefsine i‘timâd eden , bedbahttır . Nefsinin ayıbını gören , bahtiyardır.

Ey insan Hiç mümkün müdür ki , sana bu sîmâyı veren ve o sîmâda böyle bir sikke-i rahmeti ve bir hâtem-i ehadiyeti vaz‘ eden zât , seni başıboş bıraksın , sana ehemmiyet vermesin ? Senin harekâtına dikkat etmesin , sana müteveccih olan bütün kâinâtı abes yapsın ? Hilkat şeceresini meyvesi çürük , bozuk ve ehemmiyetsiz bir ağaç yapsın ?

Namaz, Hâlik-ı Zülcelâl tarafından her yirmi dört saat zarfında ta‘yîn edilen vakitlerde ma‘nevî huzuruna yapılan bir da‘vettir. Bu da‘vetin şe’nindendir ki, her kalb, kemâl-i şevk ve iştiyâkla bu da‘vete icâbet etsin. Ve mi‘râcvârî olan o yüksek münâcâta mazhar olsun.

Tenbellikle namazı terk eden veyahud kıymetini bilmeyen, ne kadar câhil, ne derece hâsir, ne kadar zararlı olduğunu bil’âhire anlar, ama iş işten geçer.

Göze bir saç düşse, başa düşen bir taş kadar incitir… 

(Şuâ'lar-2, s, 589)

Üç İhlâs, bir Fâtiha muhtasar bir hatim hükmünde…

(Barla Lâhikası, s, 529)

Ömrün kısa ise, ebedi bir ömrün var merak etme.

Zaman gösterdi ki, cennet ucuz değil. Cehennem dahi lüzûmsuz değil. 

(Mektûbat-2, s, 384)

Namazın manası, Cenab-ı Hakkı tesbih ve tazim ve şükürdür.

Konuşan yalnız hakîkattir.

(Emirdağ Lâhikası-4, s, 291)

Ey insan Aklını başına al . Hiç mümkün müdür ki , bütün envâ‘-ı mahlûkātı sana müteveccihen muâvenet ellerini uzattıran ve senin hâcetlerine Lebbeyk dediren Zât-ı Zülcelâl seni bilmesin , tanımasın , görmesin ? Mâdem seni biliyor , rahmetiyle bildiğini bildiriyor . Sen de onu bil ,

Ey insan Mâdem rahmet , böyle kuvvetli ve câzibedâr ve sevimli ve mededkâr bir hakîkat-i mahbûbedir.

بِسْمِ اللّٰه الرَّحْمٰنِالرَّحٖیمِ

de O hakîkate yapış . Vahşet-i mutlakadan ve hadsiz ihtiyâcâtın elemlerinden kurtul . Ve Sultân-ı Ezel ve Ebed’in tahtına yanaş . Ve o rahmetin şefkatiyle ve şefâatiyle ve şuââtıyla o Sultân’a muhâtab ol , halîl ol , dost ol .

Semâvâtta binler âlem var . Yıldızların bir kısmı , her biri birer âlem olabilir . Yerde de her bir cins mahlûkāt , birer âlemdir . Hatta her bir insan dahi küçük bir âlemdir . Rabbül Alemin ta‘bîri ise , doğrudan doğruya her âlem , Cenâb-ı Hakk’ın rubûbiyetiyle idare ve terbiye ve tedbîr edilir , demektir .

Kuvve-i ma‘neviyeniz, ehemmiyetsiz hâdiselerle kırılmasın. Belki daha şiddetli çalışmanıza vesîle olsun.

(Emirdağ Lâhikası-4, s, 192)

Rahmet-i İlâhiyeden ümîd kesilmez. Çünkü Cenâb-ı Hakk, bin seneden beri Kur’ân’ın hizmetinde istihdâm ettiği ve ona bayrakdâr ta‘yîn ettiği bu vatandaşların muhteşem ordusunu ve muazzam cemâatini, muvakkat ârızalarla inşâallâh perişan etmez. Yine o nûru ışıklandırır. Ve vazîfesini idâme ettirir.

Helâl dâiresi geniştir, keyfe kâfî gelir. Harama girmeye hiç lüzûm yoktur. Ferâiz-i İlâhiye ise hafiftir, azdır. Allah’a abd ve asker olmak, öyle lezzetli bir şereftir ki, ta‘rîf edilmez. Vazîfe ise, yalnız bir asker gibi Allah nâmına işlemeli, başlamalı. Ve Allah hesabıyla vermeli ve almalı. Ve izni ve kanunu dâiresinde hareket etmeli, sükûnet bulmalı. Kusur etse, istiğfâr etmeli. “Yâ Rab! Kusurumuzu affet. Bizi kendine kul kabûl et. Emânetini kabzetmek zamanına kadar bizi emânette emîn kıl. Âmîn” demeli ve ona yalvarmalı.

Günahlar, hayat-ı ebediyede dâimî hastalıklardır. Bu hayat-ı dünyeviyede dahi kalb, vicdan ve ruh için ma‘nevî hastalıklardır. Sen eğer sabredip şekvâ etmezsen, şu muvakkat bir hastalık ile dâimî pek çok hastalıklardan kurtulursun. Eğer günahları düşünmüyorsan yahud âhireti bilmiyorsan veyahud Allah’ı tanımıyorsan, sende öyle dehşetli bir hastalık var ki; milyonlar def‘a sendeki bu küçük hastalıktan daha büyüktür. Ondan feryâd et.

Kudret-i İlâhiyede zerre ile şems arasında fark yoktur.

(İşârâtü’l-İ’câz, s, 343)

İşte ey ehl-i Kur’ân olan şu vatanın evlâdları Altı yüz sene değil , belki Abbâsîler zamanından beri bin senedir Kur’ân-ı Hakîm’in bayrakdârı olarak bütün cihâna karşı meydan okuyup , Kur’ân’ı i‘lân etmişsiniz . Milliyetinizi Kur’ân’a ve İslâmiyet’e kal‘a yaptınız . Bütün dünyayı susturdunuz . Müdhiş tehâcümâtı def‘ ettiniz

Madem dünyanız ağlıyor. Ve tatlı hayatınız acılaştı. Çalışınız. Ahiretiniz dahi ağlamasın. Ve hayat-ı bakiyeniz dahi gülsün.

Müsbet milliyet , hayât-ı ictimâiyenin ihtiyâc-ı dâhilîsinden ileri geliyor . Teâvüne , tesânüde sebebdir . Menfaâtli bir kuvvet te’mîn eder . Uhuvvet-i İslâmiyeyi daha ziyâde te’yîd edecek bir vâsıta olur . Şu müsbet fikr-i milliyet , İslâmiyet’e hâdim olmalı , kal‘a olmalı , zırhı olmalı , yerine geçmemeli.

Dindaşlara adâvet ise , dolayısıyla İslâmiyet’e , Kur’ân’a dokunur . İslâmiyet ve Kur’ân’a karşı adâvet ise , bütün bu vatandaşların hayât-ı dünyeviye ve hayat-ı uhreviyesine bir nevi‘ adâvettir . Hamiyet nâmına hayât-ı ictimâiyeye hizmet edeyim diye , iki hayâtın temel taşlarını harâb etmek , hamiyet değil , hamâkattir .

İki cihanın ve iki hayatın medâr-ı saadeti, yalnız îmândır.

(Şuâ'lar-1, s, 400

Gözle görülen san‘attaki suhûlet, isbata ve delile muhtaç değildir.

(Mesnevî-i Nûriye, s, 166)

İnsanın hodgâm hevesâtı ve süflî ve âkıbeti görmeyen hissiyâtı , kâinâtta cereyân eden Rahmâniyet ve Hakîmiyet ve Rubûbiyet kanunlarına mikyâs ve mihenk ve mîzân olamaz . İnsan , kendi aynasının rengine göre görür . Merhametsiz siyah bir kalb , kâinâtı ağlar , çirkin , muzlim ve zulümât sûretinde görür.

Şu memleketin haşmetli mâlikinin elbette cezâsı da dehşetlidir.

(Asâ-yı Mûsâ, s, 361)

Bir çekirdeğin hareketi, Hâlik’ından bir ağaç olmasına bir nevi‘ duâdır.

(Zülfikār, s, 55)

Ahlâk-ı insaniyede en râhat ; ve en fâideli ; ve en kısa ; ve en selâmetli yol , sırât-ı müstakîmde ve istikamettedir

insan-ı mü’mine nûr-u îmân ile gösterir ki, mevt i‘dâm değil, tebdîl-i mekândır. Kabir ise, zulümâtlı bir kuyu ağzı değil, nûrâniyetli âlemlerin kapısıdır. Dünya ise, bütün şa‘şaası ile âhirete nisbeten bir zindan hükmündedir.

Âhiret gibi dünya saâdeti dahi ibâdette ve Allâh’a asker olmaktadır. Öyle ise , biz dâimâ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلَي الطَّاعَةِ وَالتَّوْف۪يقِ

Tâat ve muvaffakiyete mazhariyet sebebiyle hamd, Allah’a mahsûstur.

(Arabî ibâre) demeliyiz . Ve müslüman olduğumuza şükretmeliyiz .

Elbette en bahtiyar odur ki , dünya için âhireti unutmasın . Âhiretini dünyaya fedâ etmesin . Hayât-ı ebediyesini hayât-ı dünyeviye için bozmasın . Mâlâya‘nî şeylerle ömrünü telef etmesin . Kendini misâfir telakkî edip misâfirhâne sâhibinin emirlerine göre hareket etsin . Selâmetle kabir kapısını açıp saâdet-i ebediyeye girsin.

Veledin hakkı yoktur ki, pederine karşı hak da‘vâ etsin. Pederini haksız görse de, ona isyan edemez. Demek pederine isyan eden ve onu rencide eden, insan bozması bir canavardır.

Dünya mâdem fânîdir . Hem mâdem ömür kısadır . Hem mâdem gāyet lüzûmlu vazîfeler çoktur . Hem mâdem hayât-ı ebediye burada kazanılacaktır . Hem mâdem dünya sâhibsiz değil . Hem mâdem şu misâfirhâne-i dünyânın gāyet Hakîm ve Kerîm bir Müdebbir’i var . Hem mâdem ne iyilik ve ne fenâlık cezâsız kalmayacaktır . Hem mâdem (Allah, kimseyi gücünün yetmeyeceği bir şeyle mükellef tutmaz.) sırrınca , teklîf-i mâlâyutâk yoktur . Hem mâdem zararsız yol zararlı yola müreccahtır . Hem mâdem dünyevî dostlar ve rütbeler , kabir kapısına kadardır .

Gurur ile insan, maddî ve ma‘nevî kemâlâttan ve mehâsinden mahrum kalır. Eğer gurur sâikasıyla başkaların kemâlâtına tenezzül etmeyip kendi kemâlâtını kâfî ve yüksek görürse, o insan nâkıstır.

(Mesnevî-i Nûriye, s, 91)

 Peygamber Efendimiz (s.a.v);

“Kim Ramazan orucunu tutar 

ve ona Şevval ayından altı gün ilave ederse, 

sanki yılın bütününde 

oruç tutmuş gibi olur.” buyurmuştur.

(Hadîs-i Şerif)

(Müslim, Sıyam, 204;Tirmizi, Savm, 53; Ebu Davud, Savm, 58-59)

Ey hayata müştak ve ömre çok talip ve dünyaya çok aşık ve hadsiz emeller ile müptela bedbaht nefsim! Uyan, aklını başına al.

Arkadaş! Şu gördüğün dünyayı, ben bütün lezâiziyle, sefâhetleriyle, safâlarıyla pek ağır ve pek büyük bir yük gördüm. Ruhu fâsid, kalbi hasta olanlardan başka kimse o ağır yükün altına girmez. 

(Mesnevî-i Nûriye, s, 94)

“Ey ehl-i îmân öldükten sonra dirilmek var, cezâ ve hesab günü var, uyanın!”

(Barla Lâhikası, s, 439)

Sair kelamların Kur'an'ın ayatına nisbeti , şişelerde görünen yıldızların küçücük akisleriyle yıldızların aynına nisbeti gibidir.

Baba ne kadar haksız da olsa, oğul onun rızasını tahsil etmeye mecburdur. Oğul da ne kadar serkeş de olsa, baba, şefkat-i fitriyesini ona karşı esirgemez ve esirgememeli.

Kısa bir ömürde, az bir lezzet için ebedi, daimi hayatını ve saadeti ebediyesini berbad etmek, ehli aklın kârı değil.

Cisminin küçüklüğüne bakıp da günahlarını da küçük zannetme.

“Ey ehl-i îmân öldükten sonra dirilmek var, cezâ ve hesab günü var, uyanın!”

(Barla Lâhikası, s, 439)

Evet, kimse demez, ayranım ekşidir.

(Mektûbat-2, s, 202)

Her şeyi idare eden yalnız odur. 

(Asâ-yı Mûsâ, s, 347)

Birbirinizin kusurunu görmeyiniz. Yekdiğerinizin ayıbına karşı, gözlerinizi yumunuz.

(Lem'alar, s, 292)

Sâni‘inin san‘atını nihâyetsiz ehl-i takdîre câzibedârâne teşhîr ederler.

(Şuâ'lar-1, s, 20)

Ehl-i kanâat ile ehl-i hırs iki şahsa benzer ki, büyük bir zâtın dîvânhânesine giriyorlar. Birisi kalbinden der: : Beni yalnız kabûl etsin, dışarıdaki soğuktan kurtulsam, bana kâfîdir. En aşağıdaki iskemleyi de bana verseler, lütuftur. İkinci adam güyâ bir hakkı varmış gibi ve herkes ona hürmet etmeye mecbûr imiş gibi mağrurâne der ki: : Bana en yukarı iskemleyi vermeli. O hırs ile girer. Gözünü yukarı mevki‘lere diker. Onlara gitmek ister. Fakat dîvânhâne sâhibi onu geri döndürüp aşağı oturtur. Ona teşekkür lâzımken, teşekküre bedel, kalbinden kızıyor. Teşekkür değil, bilakis hâne sâhibini tenkîd ediyor. Hâne sâhibi de ondan istiskāl ediyor. Birinci adam mütevâziâne giriyor. En aşağıdaki iskemlede oturmak istiyor. Onun o kanâati, dîvânhâne sâhibinin hoşuna gidiyor. Daha yukarı iskemleye buyurun der. O da gittikçe teşekkürâtını ziyâdeleştirir, memnuniyeti tezâyüd eder.

Saçlarım adedince başlarım bulunsa ve her gün biri kesilse, zındıkaya ve dalâlete teslîm-i silâh etmem Vatan ve millete ve İslâmiyet’e hıyânet etmem Ve hakîkat-i Kur’âna fedâ olan bu başımı, zâlimlere eğmem.

Ticâret ve me’mûriyet için mühim vazîfelerle bu dâr-ı imtihân olan dünyaya gönderilen insanlar, ticaretlerini yapıp, vazîfelerini bitirip ve hizmetlerini itmâm ettikten sonra, yine onları gönderen Hâlik-ı Zülcelâllerine dönecekler. Ve Mevlâ-yı Kerîmlerine kavuşacaklar.

İnsanın bu dünyaya gönderilmesinin hikmeti ve gāyesi; Hâlik-ı Kâinât’ı tanımak ve ona îmân edip ibâdet etmektir. Ve insanın vazîfe-i fıtratı ve farîza-i zimmeti, ma‘rifetullâh ve îmân-ı billâhtır .Ve iz‘ân ve yakîn ile vücûdunu ve vahdetini tasdîk etmektir.

Aziz, Sıddık Kardeşlerim, geçen Leyle-i Kadrinizi ve gelen bayramınızı bütün mevcudiyetimle tebrik ve sizleri Cenab-ı Erhamurrahiminin birliğine ve rahmetine emanet ediyorum.

Ramazan Bayramınız Mübarek Olsun

Cenâb-ı Hakk bu bayramın sürûrunu, hakîkî ve geniş ve umûmî sürûra mukaddeme ve vesîle eylesin. Âmîn.

(Kastamonu Lâhikası, s, 195)

Ubûdiyette ancak teslîmiyet vardır.

(Mesnevî-i Nûriye, s, 218)

Elveda Ya Şehr-i Ramazan

Iki bayram bir arada Elhamdülillah

Ramazan Bayramıniz ve Cumanız hayırlı mübarek olsun.

Göz kaptırdığım renkten, kulak verdiğim sesten, affet senden habersiz aldığım her nefesten... (N. Fazıl)

Ibadetin ruhu , ihlastır. İhlas ise, yapılan ibadetin yalnız emredildiği için yapılmasıdır.

Layout değilsin. Başı boş değilsin. Bir vazifen var. Gururu bırak, seni yaradanı düşün. Kabre gideceğini bil. Öylece hazırlan!

Madem iman gibi hadsiz derecede kıymetdar bir nimet bizde vardır. Ihtiyarlık da hoştur, hastalık da hoştur. Vefat dahi hoştur. Nahoş bir şey varsa o da günahtır, sefahatlerdir, bidatlardır, dalalettir.

Rabbimiz! Bizi hidâyete erdirdikten sonra kalblerimizi (haktan) eğriltme! Ve bize, tarafından bir rahmet ihsân eyle!

(Sûre-i Âl-i İmrân, 8)

Beşerin musibetini ikileştiren sabırsızlığın ve tahammülsüzlüğün ilacı oruçdur.

(Mektûbat-2, s, 28)

İftâr vaktinde o kuru ekmek, bir mü’minin nazarında çok kıymetdar bir ni‘met-i İlâhiye olduğuna kuvve-i zâikası şehâdet eder.

(Mektûbat-2, s, 20)

Eğer oruç olmazsa, nefisperest çok zenginler bulunabilir ki, açlık ve fakirlik ne kadar elîm ve onlar şefkate ne kadar muhtaç olduğunu idrâk edemez. 

(Mektûbat-2, s, 21)

Sen benim Rabb-i Rahîmimsin. Ben senin âciz bir abdinim.

(Mektûbat-2, s, 30)

Bir tek Ramazan, seksen sene bir semeratını kazandırabilir. Leyl-i Kadir ise nass-ı Kur'an ile bin aydan daha hayırlı olduğu bu sırra bir hüccet-i katiadır.

Allahım sen affedicisin affetmeyi seversin bizi de af eyle.

Cenabı Hakkı bulan neyi kaybeder? Ve onu kaybeden neyi kazanır? Yani onu bulan herşeyi bulur? Onu bulmayan hiçbir şeyi bulmaz. Bulsa da başına bela bulur.

Leyle-i Kadir’de otuz bin hasene sayılır. Evet, her bir harfi otuz bin cinân-ı bâkî meyveler veren Kur’ân-ı Hakîm , öyle bir nûrânî şecere-i tûbâ hükmüne geçiyor ki, milyonlarla o bâkî meyveleri Ramazân-ı Şerîf’de mü’minlere kazandırır. İşte gel, bu kudsî, ebedî, kârlı ticarete bak, seyret ve düşün ki, bu hurûfâtın kıymetini takdîr etmeyenler, ne derece hadsiz bir hasârette olduğunu anla!

1. Şübhe yok ki biz onu (o Kur’ân’ı), Kadir Gecesinde indirdik.
2. Kadir Gecesinin ne olduğunu (onun kıymetini) sana ne bildirdi?
3. Kadir Gecesi, bin aydan daha hayırlıdır.
4. Melekler ve Ruh (Cebrâîl), onda (o gecede) Rablerinin izniyle her bir iş için peyderpey iner(ler).
5. O (gece), fecrin doğuşuna (gün ağarana) kadar selâmettir.

(Kadir Suresi)

Bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecenizi tebrik ederiz.

Senin iktidarın kısa, bekān az, hayatın mahdûddur. Ömrün günleri ma‘dûd, her şeyin fânîdir. Öyle ise şu kısa, fânî ömrünü fânî şeylere sarf etme ki, fânî olmasın. Bâkî şeylere sarf et ki, bâkî kalsın.

Refîka-i hayatını, rahmet-i İlâhiyenin mûnis, latîf bir hediyesi olduğu cihetle sev ve muhabbet et. Fakat çabuk bozulan hüsn-ü sûretine muhabbetini bağlama. Belki kadının en câzibedâr, en tatlı güzelliği, kadınlığa mahsûs bir letâfet ve nezâket içindeki hüsn-ü sîretidir. Ve en kıymetdar ve en şirin cemâli ise ulvî, ciddî, samîmî, nûrânî şefkatidir.

Lisanı tilavet-i Kuran ve zikir ve tesbih ve Salavat ve istiğfar gibi şeylerle meşgul etmek..

Kim Allaha kavuşmayı arzu ederse Allah da o kimseye kavuşmayı arzu eder. Kim Allaha kavuşmaktan hoşlanmazsa, Allah da o kimseye kavuşmaktan hoşlanmaz. (Hadis-i Şerif/Buhari)

Mahlukatın sayısınca, zatının rızasına uygun olan ameller miktarınca, arşının ağırlığınca ve kelimelerin mürekkebi miktarınca sana hamd ile seni (her türlü noksanlıktan) tenzih ederiz. Ve peygamberlerinin, evliyalarının ve meleklerinin bütün tesbihatlarıyla seni (her türlü noksanlıktan) tenzih ederiz. (Hadis-i Şerif)

Kadir gecemiz mübarek olsun.

Şu mübârek şehr-i Ramazan, Leyle-i Kadr’i ihâta ettiği için, kendisi de ömür içinde bir Leyle-i Kadir’dir ki, muvaffak olanın ömrüne bin ömür katar. Dakikası bir gündür. Saati iki ay, günü birkaç sene hükmünde bir ömr-ü bâkîdir.

(Barla Lâhikası, s, 103)

Bazen bir satırda bir sahîfe kadar kuvvet var. Bir sahîfede bir kitap kadar te’sîr bulunuyor. (Mektûbat-1, s, 445)

Ölümü düşünen…âhiretine ciddî çalışır.

(Mektûbat-1, s, 215)

Her bir masnû‘ öyle bir mektûb-u Rabbanîdir ki, umum zîşuûr onu mütâlaa eder.

(Tılsımlar, s, 114)

Ramazân-ı Şerîf, bu fânî dünyada, fânî ömür içinde ve kısa bir hayatta, bâkî bir ömür ve uzun bir hayat-ı bâkiyeyi tazammun eder, kazandırır.

(Mektubât-2, s, 26)

İşte ey derd-i maîşetle sersem olmuş ve hırs-ı dünyâ ile sarhoş olmuş kardeşler! Hırs bu kadar muzır ve belâlı bir şey olduğu hâlde, nasıl hırs yolunda her zilleti irtikâb ve haram helâl demeyip her malı kabûl ve hayat-ı uhreviyeye lâzım çok şeyleri fedâ ediyorsunuz? Hatta erkân-ı İslâmiyenin mühim bir rüknü olan zekâtı, hırs yolunda terk ediyorsunuz. Hâlbuki zekât, her şahıs için sebeb-i bereket ve dâfi‘-i beliyyâttır . Zekâtı vermeyenin, her hâlde elinden zekât kadar bir mal çıkacak. Ya lüzûmsuz yerlere verecektir. Ya bir musîbet gelip alacaktır.

Hakiki ömrünü bulunduğun gün bil.

İşte ey hayât-ı dünyeviyenin zevkine mübtelâ ve endîşe-i istikbâl ile istikbâlini ve hayatını te’mîn için çabalayan bîçâreler! Dünyanın lezzetini, zevkini, saâdetini, râhatını isterseniz, meşrû‘ dâiredeki keyfe iktifâ ediniz. O, keyfinize kâfîdir.

Mevt, ancak ruhun ceset kafesinden çıkmasıyla tebdil-i mekan etmesinden ibarettir.

Ey Şehr-i Ramazan! Gelsin de gidiyorsun öyle mi? Seni tutmayanlar, sana tutanamayanlar, düşünsün sonunu... (Necip Fazıl)

Sizlere müjde! Mevt, i‘dâm değil, hiçlik değil, fenâ değil, inkırâz değil, sönmek değil, firâk-ı ebedî değil, adem değil, tesâdüf değil, fâilsiz bir in‘idam değil! Belki bir Fâil-i Hakîm-i Rahîm tarafından, bir terhîstir, bir tebdîl-i mekândır . Saâdet-i ebediye tarafına, vatan-ı aslîlerine bir sevkiyâttır. Yüzde doksan dokuz ahbâbın mecmaı olan âlem-i berzaha bir visâl kapısıdır.

Her kıştan sonra bir bahar, her geceden sonra bir sabah olduğu gibi nev-i beşerin dahi bir sabahı, bir baharı olacak inşallah.

İnsanın hakiki lezzetleri, ancak marıfetullah, muhabbetullah, ılım gıbı umur*u ebediyyedir.

İşte ey hayât-ı dünyeviyenin zevkine mübtelâ ve endîşe-i istikbâl ile istikbâlini ve hayatını te’mîn için çabalayan bîçâreler! Dünyanın lezzetini, zevkini, saâdetini, râhatını isterseniz, meşrû‘ dâiredeki keyfe iktifâ ediniz. O, keyfinize kâfîdir.

Her Ramazan 

(O sayılı günler) Ramazan ayıdır ki, Kur’ân onda indirilmiştir. (Sûre-i Bakara, 185) 

âyetini nûrânî, parlak bir tarzda gösteriyor.

(Mektûbat-2, s, 24)

İtâat et, kurtul!

(Lem'alar, s, 211)

Her şeyin iyi tarafına ve güzel cihetine ve ferah verecek vechine bakmak lâzımdır ki: ma‘nâsız, lüzûmsuz, zararlı, sıkıntılı, çirkin, geçici hâller nazar-ı dikkatimizi celb edip kalbimizi meşgul etmesin.

Ey insan! Sen kendine malik değilsin. Sen kudreti nihayetsiz bir kadir, rahmeti hadsiz bir Rahîm-i zat-ı zülcelalin memlukusun. Öyle ise sen kendi hayatını kendine yüklenip zahmet çekme.

Gururu bırak, aczini anla, mâlikini tanı, vazîfeni bil, (Lem'alar, s, 384)

Eğer malı çok seversen, hırs ile değil, belki kanaat ile talep et, ta çok gelsin.

İnsan hangi bir şeye teveccüh ederse, onun ile bağlanır.

(İşârâtü'l-İ'câz, s, 112)

insan zanneder mi ki , başı boş kalacak! Hâşâ! Belki insan, ebede meb‘ûstur ve saâdet-i ebediyeye ve şekāvet-i dâimeye nâmzeddir. Küçük büyük, az çok her amelinden muhâsebe görecek. Ya taltîf edilecek veya tokat yiyecek.

Ramazân-ı Şerîf’deki savm, İslâmiyet’in erkân-ı hamsesinin birincilerindendir. Hem şeâir-i İslâmiyenin a‘zamlarındandır.

(Mektûbat-2, s, 18)

.Kabrin arkası için çalışınız! Hakîkî saâdet ve lezzet ondadır.

En bahtiyar odur ki, dünya için ahiretini unutmasın.

Senin hakkın naz değil, niyâzdır.

(Sözler, s, 259)

Akıl gözünü kapasa da, vicdanın gözü dâimâ açıktır.

(Mesnevî-i Nûriye, s, 243)

En hayırlı genç odur ki, ihtiyâr gibi ölümü düşünüp âhiretine çalışarak, gençlik hevesâtına esîr olmayıp gaflette boğulmayandır. Ve ihtiyârlarınızın en kötüsü odur ki, gaflette ve hevesâtta gençlere benzemek ister. Çocukçasına hevesât-ı nefsâniyeye tâbi‘ olur.

Kur’ân’a ve îmâna âit her şey kıymetlidir. Zâhiren ne kadar küçük olursa olsun, kıymetçe büyüktür. Evet, saâdet-i ebediyeye yardım eden küçük değildir.

Bu zamanda enâniyet çok ileri gitmiş.

(Sikke-i Tasdîk-i Gaybî, s, 193)

Hamd ü senâ, medih ve minnet, ona mahsûstur. Ona lâyıktır.

(Beş Risâle, s, 14)

Gıybet, nasıl ateş odunu yer, bitirir. Gıybet dahi a‘mâl-i sâlihayı yer, bitirir. Eğer gıybet etti veyâhûd isteyerek dinledi; o vakit (اَللّٰهُمَّ اغْفِرْلَنَا وَلِمَنِ اغْتَبْنَاهُ) demeli.

Yâ İlâhenâ! Bize ve gıybetini ettiğimiz kimseye mağfiret eyle.

Padişahtan tâ en fukarâya kadar herkes, Ramazân-ı Şerîf’de o ni‘metlerin kıymetlerini anlamakla bir şükr-ü ma‘nevîye mazhar olur.

(Mektûbat-2, s, 20)

Kur'an hem zikirdir, hem fikirdir, hem hikmettir, hem ilimdir, hem hakikattir, hem şeriattir. Hem sadırlara şifa, müminlere hidayet ve rahmettir.

Ramazân-ı Şerîf’deki oruc, doğrudan doğruya nefsin firavunluk cebhesine darbe vurur, kırar. Aczini, zaafını, fakrını gösterir. Abd olduğunu bildirir.

(Mektûbat-2, s, 29)

Sabırsızlık ise, Allah’dan şikâyeti tazammun eder. Ve ef‘âlini tenkîd ve rahmetini ithâm ve hikmetini beğenmemek çıkar.

Allahım! Bizi mahcup etme.

Allahım! Tuttuğumuz oruçları kabul eyie.

Gıybet odur ki, gıybet edilen adam hazır olsa idi ve işitse idi, kerâhet edip darılacaktı. Eğer doğru dese, zâten gıybettir. Eğer yalan dese, hem gıybet, hem iftirâdır. İki katlı çirkin bir günahtır.

Beşerin hayât-ı ictimâiyesinde bütün ahlâksızlığın ve bütün ihtilâlâtın menşei, iki kelimedir. Birisi, Ben tok olduktan sonra başkası açlıktan ölse bana ne? İkincisi, Sen çalış, ben yiyeyim. Bu iki kelimeyi de idâme eden, cereyân-ı ribâ ve terk-i zekâttır .

İnsan hatâdan hâlî olamaz. Fakat tevbe kapısı açıktır.

(Kastamonu Lâhikası, s, 442)

Her kim hayat-ı fâniyeyi esas maksad yapsa, zâhiren bir cennet içinde olsa da, ma‘nen cehennemdedir. Ve her kim hayât-ı bâkiyeye ciddî müteveccih ise, saâdet-i dâreyne mazhardır. Dünyası ne kadar fenâ ve sıkıntılı olsa da, dünyasını cennetin intizâr salonu hükmünde gördüğü için hoş görür. Tahammül eder. Sabır içinde şükreder .

Ramazân-ı Şerîf, âdetâ bir âhiret ticareti için gayet kârlı bir meşher, bir pazardır. Ve uhrevî hâsılât için gayet münbit bir zemindir. Ve neşv ü nemâ-yı a‘mâl için bahardaki mâh-ı nisândır. (Mektûbat-2, s, 25)

Düşmanıma gıybetle cezâ vermekten nefsimi yüksek tutuyorum ve tenezzül etmiyorum. Çünkü gıybet, zaîf ve zelîl ve aşağıların silâhıdır.

Gıybet, ehl-i adâvet ve hased ve inâdın en çok isti‘mâl ettikleri alçak bir silâhtır. İzzet-i nefis sâhibi, bu pis silâha tenezzül edip isti‘mâl etmez.

Dünyevi dostlar ve rütbeler kabir kapısına kadardır.

(Bediüzzaman Hazretleri)

Oruç tutan müminin susması tesbih, uykusu ibadet, duası müstecap ve amelinin sevabı çoktur. (Hadis Şerif, Deylemi)

Eğer zekât nâmına versen, Cenabı Hakk nâmına verdiğin için bir sevâb kazanıyorsun. Bir şükrân-ı ni‘met gösteriyorsun. O muhtâç adam dahi sana tabasbus etmeye mecbûr olmadığı için izzet-i nefsi kırılmaz. Ve duâsı senin hakkında makbûl olur. Evet, zekât kadar, belki daha ziyâde nâfile ve ihsân, yâhûd sâir sûretlerde verip riyâ ve şöhret gibi minnet ve tezlîl gibi zararları kazanmak nerede? Zekât nâmına o iyilikleri yapıp hem farzı edâ etmek, hem sevâbı, hem ihlâsı, hem makbûl bir duâyı kazanmak nerede?

Ramazân-ı Şerîf’de en zenginden en fakire kadar herkesin nefsi anlar ki, kendisi mâlik değil, memlûktür. Hür değil, abddir.

(Mektûbat-2, s, 22)

Ramazan'ın ayının bereketi, dualarımızın kabulüne vesile olsun. Hayırlı cumalar...

Ey ehl-i kerem ve vicdân! Ve ey ehl-i sehâvet ve ihsân! İhsânlar zekât nâmına olmazsa, üç zararı var. Bazen de fâidesiz gider. Çünkü

Allâh nâmına vermediğin için, ma‘nen minnet ediyorsun. Bîçâre fakîri minnet esâreti altında bırakıyorsun.

Hem makbûl olan duâsından mahrûm kalıyorsun.

Hem hakîkaten Cenâb-ı Hakk’ın malını ibâdına vermek için bir tevzîât me’mûru olduğun hâlde, kendini sâhib-i mâl zannedip bir küfrân-ı ni‘met ediyorsun.

Biz, öyle bir hakîkate hayatımızı vakfetmişiz ki, güneşten daha parlak ve cennet gibi güzel ve saadet-i ebediye gibi şirindir.

(Şua'lar-2, s, 51)

Hem deme: “Ben de herkes gibiyim.” Çünkü herkes, sana kabir kapısına kadar arkadaşlık eder. (Sözler, s, 69)

Melikin atiyyelerini ancak matiyeleri taşıyabilir. İmâm-ı Rabbânî

(مَنْ اٰمَنَ بِالْقَدَرِ اَمِنَ مِنَ الْكَدَرِ) Kadere îmân eden, gam ve hüzünden emîn olur.

[Cây-ı teessüf bir hâlet-i ictimâiye ; ve kalb-i İslâmı ağlatacak müdhiş bir maraz-ı hayat-ı ictimâiye: ] Hâricî düşmanların zuhûr ve tehâcümünde dâhilî adâvetleri unutmak ve bırakmak olan bir maslahat-ı ictimâiyeyi en bedevî kavimler dahi takdîr edip yaptıkları hâlde, şu cemâat-i İslâmiyeye hizmet da‘vâ edenlere ne olmuş ki, birbiri arkasında tehâcüm vaz‘iyetini alan hadsiz düşmanlar varken, cüz’î adâvetleri unutmayıp düşmanların hücûmuna zemîn hazır ediyorlar. Şu hâl bir sukūttur, bir vahşettir. Hayât-ı ictimâiye-i İslâmiyeye bir hıyânettir.

Ey ehl-i îmân ! Zillet içinde esâret altına girmemek isterseniz, aklınızı başınıza alınız. İhtilâfınızdan istifâde eden zâlimlere karşı (اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ) kal‘a-i kudsiyesi içine giriniz, tahassun ediniz. Yoksa ne hayatınızı muhâfaza ve ne de hukukunuzu müdâfaa edebilirsiniz.

Müminler ancak kardeştirler (sure-i Hucurat, 10)

Hususan Şa‘bân ve Ramazan’da akıldan ziyâde kalb hissedardır. 

(Mektubât-2, s, 1)

Dîn hayatın hayatı hem nuru hem esası ihyayı din ile olur bu milletin ihyası

Dîn terbiyesi olmazsa, Müslümanlarda istibdâd-ı mutlak ve rüşvet-i mutlakadan başka çâre olmaz.

Âkil odur ki: ferahlı ve güzel şeylerle meşgul olur. çirkin ve sıkıntılı şeylere ehemmiyet vermez. Şekvâ ve merâk yerinde şükreder . sevinir.

Ey îmân edenler! Sizden evvelkilere farz kılındığı gibi, oruç tutmak (sizin de) üzerinize farz kılındı; tâ ki (günahlardan) sakınasınız.

(Sûre-i Bakara, 183)

Orucun ekmeli ise, mide gibi bütün duyguları, gözü, kulağı, kalbi, hayâli, fikri gibi cihâzât-ı insaniyeye dahi bir nevi‘ oruç tutturmaktır. 

(Mektûbat-2, s, 26)

İşte ey ehl-i îmân ! İhtirâslarınızdan ve husûmetkârâne tarafgîrliklerinizden kuvvetiniz hiçe iner. Az bir kuvvetle ezilebilirsiniz. Hayat-ı ictimâiyenizle alâkanız varsa, (اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْیَانِ الْمَرْصُوصِ یَشُدُّ بَعْضُهُمْ بَعْضًا)* düstûr-u âlîyi düstûr-u hayat yapınız! Sefâlet-i dünyeviyeden ve şekāvet-i uhreviyeden kurtulunuz.

*Mü’min, mü’min için (kurşunla) kenetlenmiş bina gibidir; birbirine kuvvet verir.(Hadîs-i Şerîf)

Orucun ekmeli ise, mide gibi bütün duyguları, gözü, kulağı, kalbi, hayali, fikri gibi cihazat-ı insaniyeye dahi bir nevi oruç tutmaktır.

Bir tek Ramazan, seksen sene bir ömür semerâtını kazandırabilir.

(Mektûbat-2, s, 26)

Ramazan geliyor diye

sevinmek

imandandır.

Hz. Ömer (r.a)

Ramazân-ı Şerîf’de sevâb-ı a‘mâl, bire bindir.

(Mektûbat-2, s, 25)

Ramazân-ı Şerîf’deki oruc, hakîkî ve hâlis, azametli ve umûmî bir şükrün anahtarıdır.

(Mektûbat-2, s, 20)

Hıfz-ı Kur’ânî her müşkilâta gālib ve lezzet-i hizmet-i îmâniye her kederi unutturur…

(Barla Lâhikası, s, 521)

Allâh için işleyiniz, Allâh için görüşünüz, Allâh için çalışınız! (لِلّٰهِ لِوَجْهِ اللّٰهِ لِاَجْلِ اللّٰهِ) rızâsı dâiresinde hareket ediniz. O vakit sizin ömrünüzün dakîkaları, seneler hükmüne geçer.

Acaba bir gün adâvete değmeyen bir şeye, bir sene kîn ve adâvetle mukābele etmeyi hangi insaf kabûl eder? Bozulmamış hangi vicdâna sığar? Hâlbuki mü’min kardeşinden sana gelen bir fenâlığı bütün bütün ona verip onu mahkûm edemezsin.

Evet, O'nun ma'rifetiyle elemler lezzetlere inkılâb eder.

(Mesnevî-i Nûriye, s, 164)

Yâ Erhame’r-râhimîn! Bu Resûl-ü Ekrem’in (asm) hürmetine, bizi O'nun şefâatine mazhar eyle; ve sünnetinin ittibâına muvaffak eyle; ve dâr-ı saadette O'nun âl ve ashâbına komşu eyle!

Âmîn! Âmîn! Âmîn!

(Şuâ'lar-2, s, 694)

Allahım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin. Bizi de af eyle.

Ehl-i kin ve adâvet, hem nefsine, hem mü’min kardeşine, hem rahmet-i İlâhiyeye zulmeder . Tecâvüz eder. Çünkü kîn ve adâvet ile nefsini bir azâb-ı elîmde bırakır. Hasmına gelen ni‘metlerden azâbı ve korkusundan gelen elemi nefsine çektirir. Nefsine zulmeder .

Niyette öyle bir hâsiyet vardır ki, seyyiâtı hasenâta, hasenâtı seyyiâta tahvîl eder. Demek niyet bir ruhtur. O ruhun ruhu da ihlâstır. Öyle ise, necât ve halâs ancak ihlâs iledir.

Muhammed-i Hâşimî Aleyhissalâtü Vesselâm’ı merâtib-i beşeriyenin en yükseğine çıkaran, sıdktır.

(İşârâtü’l-İ’câz, s, 141)

Hatta O'na getirilen her bir salavât dahi, O'nun o duâsına birer âmîndir.

(Zülfikâr, s, 53)

Şu dünya hayatında en bahtiyar odur ki, dünyayı bir misâfirhâne-i askerî telakkî etsin.

(Mektûbat-1, s, 42)

Ma'bûdiyete lâyık, yalnız O'dur.

(Sözler, s, 187)

Evet, bazen yoruluyorum. Fakat yorgunluktan istirahati arzu eden nefsimi, ruhum vazîfeye da‘vet ediyor...(Barla Lâhikası , s, 137)

İki cihânın râhat ve selâmetini iki harf tefsîr eder, kazandırır:

Dostlarına karşı mürüvvetkârâne muâşeret ve düşmanlarına sulhkârâne muâmele etmektir.

Hâfız-ı Şîrâzî’yi dinle [دُنْیَا نَە مَتَاعٖیسْتْ كِە اَرْزَدْ بَنِزَاعٖی] 

Yani Dünya öyle bir metâ‘ değil ki bir nizâa değsin.

Adâvet etmek istersen, kalbindeki adâvete adâvet et. Onun ref‘ine çalış. Hem en ziyâde sana zarar veren nefs-i emmârene ve hevâ-yı nefsine adâvet et, ıslâhına çalış. O muzır nefsin hâtırı için mü’minlere adâvet etme. Eğer düşmanlık etmek istersen, kâfirler, zındıklar çoktur. Onlara adâvet et. Evet, nasıl ki muhabbet sıfatı muhabbete lâyıktır. Öyle de adâvet hasleti, her şeyden evvel kendisi adâvete lâyıktır.

Kabre gideceğini bil, öylece hazırlan!

Dost istersen Allah yeter.

Yaran istersen Kur'an yeter.

Mal istersen kanaat yeter.

Düşman istersen nefis yeter.

Nasihat istersen ölüm yeter.

Ey arkadaş! Bütün lezzetler imanda olduğu gibi, bütün elemler de dalalettedir.

Senin üzerine haktır ki, her söylediğin hak olsun. Fakat her hakkı söylemeye senin hakkın yoktur. Her dediğin doğru olmalı. Fakat her doğruyu demek, doğru değildir. Zîrâ senin gibi niyeti hâlis olmayan bir adam, nasihati bazen damara dokundurur, aksülamel yapar.

Gündüzdeki yemekten memnûiyeti cihetiyle, O ni‘metler benim mülküm değil. Ben bunların tenâvülünde hür değilim. Demek başkasının malıdır ve in‘âmıdır. Onun emrini bekliyorum diye, ni‘meti ni‘met bilir. Bir şükr-ü ma‘nevî eder. İşte bu sûretle oruc, çok cihetlerle hakîkî vazîfe-i insaniye olan şükrün anahtarı hükmüne geçer.

Dünyada (kimsesiz) bir garip gibi yahut bir yolcu gibi ol.

(Hadis-iŞerif/Buhârî)

Yâ İlâhenâ! Kalbimizi îmân ve Kur’ân nûruyla nûrlandır. Yâ İlâhenâ! Sana muhtaç olmakla bizi zengin kıl; sana kendimizi muhtaç görmeyerek bizi fakîr düşürme. Biz, kendi güç ve kuvvetimizden sana sakınıp, senin kudret ve kuvvetine sığındık; sen de bizi, sana tevekkül edenlerden eyle. Bizi nefsimize bırakma; bizi hıfzınla muhâfaza eyle. Bize ve erkek mü’min ve kadın mü’minlere merhamet et.

Sen mesleğini ve efkârını hak bildiğin vakit, Mesleğim haktır veya daha güzeldir, demeye hakkın var. Fakat Yalnız hak benim mesleğimdir demeye, hakkın yoktur.

Ramazân-ı Şerîf’de ise, ehl-i îmân birden muntazam bir ordu hükmüne geçer. Sultân-ı Ezelî’nin ziyafetine da‘vet edilmiş bir sûrette, akşama yakın Buyurunuz, emrini bekliyorlar gibi bir tavr-ı ubûdiyetkârâne göstermeleri, o şefkatli ve haşmetli ve külliyetli rahmâniyete karşı vüs‘atli ve azametli ve intizâmlı bir ubûdiyetle mukābele ediyorlar. Acaba böyle ulvî ubûdiyete ve şeref-i kerâmete iştirâk etmeyen insanlar, insan ismine lâyıkmıdırlar?

Muhabbetullâh , sünnet-i seniyenin ittibâını istilzâm edip, intâc eder. Ne mutlu o kimseye ki, sünnet-i seniyeye ittibâından hissesi ziyâde ola! Veyl o kimseye ki, sünnet-i seniyeyi takdîr etmeyip, bid‘alara girmiş ola!

"Eğer Allâh’a muhabbetiniz varsa, Habîbullâh’a ittibâ‘ edilecek. Eğer ittibâ‘ edilmezse, netice veriyor ki Allâh’a muhabbetiniz yoktur." Eğer muhabbetullâh varsa, netice verir ki, Habîbullâh’ın sünnet-i seniyesine ittibâı intâc eder.

Ramazân-ı Şerîf’deki savm, İslâmiyet’in erkân-ı hamsesinin birincilerindendir. Hem şeâir-i İslâmiyenin a‘zamlarındandır. İşte Ramazân-ı Şerîf’deki orucun çok hikmetleri, hem Cenâb-ı Hakk’ın rubûbiyetine, hem insanın hayât-ı ictimâiyesine , hem hayat-ı şahsiyesine , hem nefsin terbiyesine, hem niam-ı İlâhiyenin şükrüne bakar hikmetleri var.

(O sayılı günler) Ramazan ayıdır ki, insanlara doğru yolu göstermek ve hidâyet ile furkandan (hak ile bâtılı ayıran hükümlerden) apaçık deliller olmak üzere, Kur'ân onda indirilmiştir. Öyle ise içinizden kim o aya erişirse, artık onda oruç tutsun!

İ‘lem eyyühe’l-azîz! Kâfirlerin medeniyeti ile mü’minlerin medeniyeti arasındaki fark şudur: Birincisi: Medeniyet libâsını giymiş korkunç bir vahşettir. Zâhiri parlar, bâtını yakar; dışı süs, içi pis; sureti me’nûs, sîreti ma‘kûs bir şeytandır.

İkincisi: Bâtını nûr, zâhiri rahmet; içi muhabbet, dışı uhuvvet; sureti muâvenet, sîreti şefkat, câzibedâr bir melektir.

Nedir bu gurur ve nedir bu gaflet? Ve nedir bu haşmet ve nedir bu istiğnâ? Ve nedir bu azamet? Senin elindeki ihtiyârın bir kıl kadardır. Ve iktidarın bir zerre kadardır. Hayatın söndü, ancak bir şu‘le kaldı. Ömrün geçti, şuûrun söndü, bir lem‘a kaldı. Şöhretin gitti, ancak bir an kaldı. Zamanın geçti, kabirden başka mekânın var mı?

Geçmiş ve gelecek elemli saatleri ki (hiç olmuşlar. ma‘dûm ve yok olmuşlar.) Şimdi onları düşünüp sabırsızlık göstermek ve kusûrlu nefsini bırakıp Allah’dan şekvâ etmek gibi of of demek, dîvâneliktir. Eğer sağa, sola yani geçmiş ve geleceğe karşı sabır kuvvetini dağıtmazsa ve hazır saate ve güne karşı tutsa, tam kâfî gelir. Sıkıntı ondan bire iner.

Sevdiğin mal ve evlâd; ve perestiş ettiğin nefis ve hevâ; ve meftûn olduğun gençlik ve hayat zâyi‘ olup kaybolacak . Senin elinden çıkacaklar. Fakat günahlarını, elemlerini sana bırakıp boynuna yükletecekler.

Kâinatın neticesi hayat olduğu gibi, hayatın neticesi olan şükür ve ibadet dahi, kâinatın sebebi hılkati ve ille-i gayesi ve maksut neticesidir.

Eğer namaz kılmazsan, senin o günkü âlemin zulmatlı ve perişan bir haldedir.

İnsan bir yolcudur. Sabavetten gençliğe, gençlikten ihtiyarlığa, ihtiyarlıktan kabre, kabirden haşre, haşirden ebede kadar insanın yolculuğu devam eder.

Allah’ı tanımayanın, dünya dolusu belâ başında vardır. Allah’ı tanıyanın dünyası, nûrla ve ma‘nevî sürûrla doludur. Derecesine göre îmân kuvvetiyle hisseder. Bu îmândan gelen ma‘nevî sürûr ve şifâ ve lezzet altında, cüz’î maddî hastalıkların elemleri erir, ezilir.

Kur'an, kâinatın bir tercüme-i ezeliyesidir.

İmana gel ki, elemden emin olasın. Kadere teslim ol ki, selamette kalasın, rahatı bulasın.

Hem o cüz’iyâtı îcâd eden kim ise, cüz’iyâtı ihâta eden unsurları ve semâvât ve arzı dahi o halketmiştir . Çünkü görüyoruz ki, cüz’iyât külliyâta nisbeten birer çekirdek, birer küçük nüsha hükmündedir. Öyle ise o cüz’îleri halk eden zâtın elinde, anâsır-ı külliye ve semâvât ve arz bulunmalıdır. Tâ ki hikmetinin düstûrlarıyla ve ilminin mîzânlarıyla o küllî ve muhît mevcûdâtın hulâsalarını, ma‘nâlarını, numûnelerini o küçücük misâl-i musağğarlar hükmünde olan cüz’iyâtta derc edebilsin.

Sâni‘-i Kadîr külfetsiz, muâlecesiz, sür‘atle, suhûletle her şeyi , o şeye lâyık bir sûrette halk eder. Külliyâtı, cüz’iyât kadar kolay îcâd eder. Cüz’iyâtı, külliyât kadar san‘atlı halk eder. Evet, külliyâtı ve semâvât ve arzı halk eden kim ise, semâvât ve arzda olan cüz’iyâtı ve efrâd-ı zîhayatiyeyi halk eden, elbette yine odur. Ve ondan başka olamaz. Çünkü o küçük cüz’iyât, o külliyâtın meyveleri, çekirdekleri, misâl-i musağğarlarıdır.

Evet ehl-i îmân için ölüm, rahmet kapısıdır. Ehl-i dalâlet için, zulümât-ı ebediye kuyusudur.

Kendine, vücûduna ve enâniyetine dayansan, yıldız böceği gibi olursun. Eğer sen fânî vücûdunu, o vücûdu sana veren Hâlik’ın yolunda fedâ etsen, bal arısı gibi olursun. Hadsiz bir nûr-u vücûd bulursun. Hem fedâ et. Çünki şu vücûd, sende vedîa ve emânettir.

O lezzetler ve o nefis şeyler, ibret ve şükre sevk içindirler. Çünki onlar, Cenâb-ı Hakk’ın ehl-i îmân için cennetlerde ihzâr ettiği hakîkî ni‘metlere numûnelerdirler.

Bu gelen gece Leyle-i Berâet bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve mukadderât-ı beşeriyenin programı nev‘inden olması cihetiyle Leyle-i Kadr’in kudsiyetindedir. Her bir hasenenin Leyle-i Kadir’de otuz bin olduğu gibi, Leyle-i Berâet’de her bir amel-i sâlihin ve her bir harf-i Kur’ânın sevabı yirmi bine çıkar. Sâir vakitlerde on ise, şuhûr-u selâsede yüze ve bine çıkar. Ve bu kudsî leyâlî-i meşhûrede on binlere veya yirmi bine veya otuz bine çıkar. Bu geceler elli senelik bir ibâdet hükmüne geçebilir. Onun için elden geldiği kadar Kur’ân’la ve istiğfâr ve salavâtla meşgul olmak pek büyük bir kârdır.

Kur’ân ise, merhameten kadınların hürmetini muhâfaza için hayâ perdesini takmasını emreder. Tâ hevesât-ı rezîlenin ayağı altında o şefkat ma‘denleri zillet çekmesinler.

Aziz, Sıddık Kardeşlerim,

Elli senelik bir manevi ibadet ömrünü ehl*i imana kazandırabilen leyle-i beraatınızı ruh ve canımızla tebrik ederiz.

Beraat Duası

"Allahım, şayet ismimi saidler defterine yazdıysan, orada sabit kıl. Şayet ismimi şakiler defterine yazdıysan, oradan sil. Çünkü sen buyurdunki, Allah (o yazıdan) dilediğini siler, (dilediğini de) sabit bırakır. Ana kitap (olan levh-i mahfuz) ise onun katındadır.

Bu âlemi icat edip, öteki âlemi icat etmemek.. ve bu kâinatı vücuda getirip, öteki âlemi vücuda getirmemek.. bu dünyayı yaratıp, öteki dünyayı yaratmamak imkânı yoktur. Çünkü rububiyetin saltanatı, mükafat ve mücazatı ister.

"İktisâd eden, maîşetçe âile belâsını çekmez" meâlindeki [لَا یَعُولُ مَنِ اقْتَصَدَ] hadîs-i şerîfinin sırrıyla, iktisâd eden, maîşetçe âile zahmet ve meşakkatini çok çekmez. Evet, iktisâd kat‘î bir sebeb-i bereket ve medâr-ı hüsn-ü maîşet olduğuna o kadar delîller var ki, had ve hesaba gelmez.

Madem ilm-i İlâhîye ve irâde-i Rabbâniyeye mevcûdât adedince, belki mevcûdâtın şuûnâtı adedince delâlet ve şehâdet vardır. Elbette bir kısım feylesofların irâde-i İlâhiyeyi nefiy; ve bir kısım ehl-i bid‘atın kaderi inkâr; ve bir kısım ehl-i dalâletin cüz’iyâta adem-i ıttılâını iddiâ etmeleri; ve tabîiyyûnun bir kısım mevcûdâtı tabiat ve esbâba isnâd etmeleri, mevcûdât adedince muzâaf bir yalancılıktır. Ve mevcûdâtın şuûnâtı adedince muzâaf bir dalâlet dîvâneliğidir. Çünkü hadsiz şehâdet-i sâdıkayı tekzîb eden, hadsiz bir yalancılık işlemiş olur.

İşte meşîet-i İlâhiye ile vücûda gelen işlerde, “İnşâallâh, inşâallâh” yerinde, bilerek “Tabîî, tabîî” demek, ne kadar hata ve muhâlif-i hakîkat olduğunu kıyâs et.

Kur'an, hakikat ve şeriat, hikmet ve marifet kitabı olduğu gibi, zikir ve dua ve davetin de kitabıdır.

Yarabbi, yarın ruz-i mahşerde boynumuzu büktürme. Hesabımızı kolay eyle. Sevdiklerinle beraber haşreyle. Onlardan ayırma. Cennetinle, cemalinle müşerref olanlardan eyle.

Hadsiz vaz‘iyetler içinde bir vaz‘iyeti intihâb etmek, bir tahsîs, bir tercîh, bir kasıd ve bir irâde ile olur. Ve amd ve arzu ile tahsîs edilir. Elbette tahsîs, bir muhassisi iktizâ ediyor. Tercîh, bir müreccihi ister. Muhassis ve müreccih ise, irâdedir.

Yarabbi! Kusurumuzu affet. Bizi kendine kul kabul et. Emanetini kabzetmek zamanına kadar bizi emanetinde emin kıl.

Madem şu kâinât sâhibinin, böyle bir ilmi vardır. Elbette insanları ve insanların amellerini görür. Ve insanlar neye lâyık ve müstehak olduklarını bilir. Hikmet ve rahmetin muktezâsına göre onlarla muâmele eder ve edecek. Ey insan! Aklını başına al, dikkat et! Nasıl bir zât seni bilir ve bakar. Bil ve ayıl!

Hâlik-ı Rahîm, nev‘-i beşere verdiği ni‘metlerin mukābilinde şükür istiyor. İsraf ise şükre zıddır. Ni‘mete karşı hasâretli bir istihfâftır. İktisad ise, ni‘mete karşı ticaretli bir ihtirâmdır. Evet, iktisad hem bir şükr-ü ma‘nevî, hem ni‘metlerde rahmet-i İlâhiyeye karşı bir hürmet, hem kat‘î bir surette sebeb-i bereket, hem bedene perhiz gibi bir medâr-ı sıhhat, hem ma‘nevî dilencilik zilletinden kurtaracak bir sebeb-i izzet, hem ni‘met içindeki lezzeti hissetmeye ve zâhiren lezzetsiz görünen ni‘metlerdeki lezzeti tatmaya kuvvetli bir sebebdir. İsraf ise, mezkûr hikmetlere muhâlif olduğundan, vahîm neticeleri vardır.

Nimetten inama bak. İnamdan münim-ı hakıkıyı düşün. Bu düşünmek bir şükürdür.

Bütün hayrât onun elinde, bütün hasenât onun defterinde, bütün ihsânât onun hazinesindedir. Öyle ise, hayır isteyen ondan istemeli. İyilik arzu eden ona yalvarmalı.

Bu dünya fanidir. En büyük dava, baki olan alemi kazanmaktır.

Amelinizde Rıza-i ilahi olacak, maddi menfaat fikri olmayacak.

Hey insan! Yaptığın hizmet, ettiğin ubudiyet boşu boşuna gitmez. Bir dar-ı mükafat, bir mahalli saadet senin için ihzar edilmiştir. Senin şu fani dünyana bedel, baki bir cennet seni bekliyor. İbadet ettiğin ve tanıdığın Halık-ı zülcelalin vaadinde iman ve itaat et.

Bu meydân-ı imtihânda olanlar, başı boş değiller. Saadet sarayları ve zindanlar, onları bekliyorlar.

Âhiretin vücûdu, dünyanın vücûdu kadar kat‘î ve şübhesizdir.

Esbâb-ı zâhiriye eliyle gelen ni‘metleri, o esbâb hesabına almamak gerektir. Eğer o sebeb, ihtiyâr sâhibi değilse, meselâ hayvan ve ağaç gibi, doğrudan doğruya o ni‘meti Cenâb-ı Hak hesabına verir. Madem o, lisân-ı hâliyle “Bismillâh” der, sana verir. Sen de Allah hesabına olarak “Bismillâh” de, al.

Yani: “Medâr-ı necât ve halâs, yalnız ihlâstır. İhlâsı kazanmak çok mühimdir. Bir zerre ihlâslı amel, batmanlarla hâlis olmayan amele müreccahtır.” İhlâsı kazandıran harekâttaki sebebi, sırf bir emr-i İlâhî, neticesi rızâ-yı İlâhî olduğunu düşünmeli. Vazîfe-i İlâhiyeye karışmamalı.

İnsanlar helak olmuştur, alimler müstesna. Alimler de helak olmuştur, ilmiyle amel edenler müstesna. İlmiyle amel edenler de helak olmuştur, ihlâslı olanlar müstesna. İhlâslı olanlar da büyük bir tehlike içerisindedirler. (Hadis-i Şerif)

işte ubudiyetin esası olan acz ve fakr ve kusur ve noksanını bilmek ve niyaz ile dergahı uluhiyete karşı secde etmektir.

Ne mutlu o adama ki kendini bilip haddinden tecavüz etmez.

Leyle-i Miracınızı bütün ruh ve canımla tebrik ediyorum.

Ubudiyet, emri ilahiye ve rıza-ı ilahiyeye bakar. Ubudiyetin daisi, emri ilahi ve neticesi rıza-i ilahidir. Semaratı ve fevaidi uhreviyedir.

Ey kâfirlerin çokluklarından ve onların bazı hakāik-i îmâniyenin inkârındaki ittifâklarından telâşa düşen ve i‘tikādını bozan bîçâre insan! Bil ki, kıymet ve ehemmiyet, kemiyette ve aded çokluğunda değildir. Çünkü insan eğer insan olmazsa, şeytan bir hayvana inkılâb eder. İnsan, bazı frenkler ve frenk-meşrebliler gibi ihtirâsât-ı hayvâniyede terakkî ettikçe, daha şiddetli bir hayvaniyet mertebesini alır.

Ey musibet! Ben mâlikimin hizmetindeyim! Eğer onun izin ve rızâsıyla geldinse, merhaba, safâ geldin! Çünkü bir vakit, elbette ona döneceğiz ve onun huzûruna gideceğiz ve ona müştâkız. Madem bir zaman herhalde bizi hayatın tekâlîfinden âzâd edecektir. Haydi ey musibet! O terhîs ve o âzâd etmek, senin elinle olsun, ben râzıyım.

Sen, muvazzaf ve memur bir askersin. Onun namıyla çalış ve onun hesabıyla amel et.

“Ey insan! Senin elinde bulunan nefis ve malın, senin mülkün değildir, belki sana emânettir. O emânetin mâliki de, her şeye Kadîr, her şeyi bilir bir Rahîm-i Kerîm’dir. O senin yanındaki mülkünü, senden satın almak istiyor. Tâ senin için muhâfaza etsin, zâyi‘ olmasın. İleride sana mühim bir fiyat verecek.”

Zîrâ hakîkî adâlet ister ki, şu küçücük insan, şu küçücüklüğü nisbetinde değil, belki cinâyetinin büyüklüğü, mâhiyetinin ehemmiyeti ve vazîfesinin azameti nisbetinde mükâfât ve mücâzât görsün.

(Ya Baki entel Baki) o hadsiz cerihalara hem merhem, hem tiryak olur. Yani "Ya Baki! Madem sen bakisin yeter. Madem sen varsın, herşey var."

Ya Rab! Şu Rasul-u Ekrem Aleyhis Salatu ve sSelamın bereketine ve hürmetine, bize ihsan ettiğin maddi ve manevi rızkımıza bereket ihsan eyle!

İstikbâl yalnız ve yalnız İslâmiyet’in olacak. Ve hâkim, hakāik-i Kur’âniye ve îmâniye olacak. 

Ey ehl-i îmân! Zillet içinde esâret altına girmemek isterseniz, aklınızı başınıza alınız. İhtilâfınızdan istifâde eden zâlimlere karşı اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ kal‘a-i kudsiyesi içine giriniz, tahassun ediniz. Yoksa ne hayatınızı muhâfaza ve ne de hukukunuzu müdâfaa edebilirsiniz.

Dünya ise, bütün şaşaası ile ahirete nispeten bir zindan hükmündedir.

Dünyada en büyük ahmak odur ki, böyle dinsiz serserilerden terakki ve saadet-i hayatiyye beklesin.

Ey biçareler! Bu dünya bir misafirhanedir.

Ey nefis! Az bir ömürde hadsiz bir amel-i uhrevî istersen ve her bir dakîka-i ömrünü bir ömür kadar fâideli görmek istersen ve âdetini ibâdete ve gafletini huzura kalb etmeyi seversen, sünnet-i seniyeye ittibâ‘ et.

Âciz bir abd namazında اَلتَّحِيَّاتُ لِلّٰهِ der. Yani “Bütün mahlûkātın hayatlarıyla sana takdîm ettikleri hediye-i ubûdiyetlerini, ben kendi hesabıma, umumunu sana takdîm ediyorum. Eğer elimden gelse idi, onlar kadar tahiyyeler sana takdîm edecektim. Hem sen onlara, hem daha fazlasına lâyıksın.” İşte şu niyet ve i‘tikād, pek geniş bir şükr-ü küllîdir. 

Bu zamanda ehl-i İslâmın en mühim tehlikesi, fen ve felsefeden gelen bir dalâletle kalblerin bozulması ve îmânın zedelenmesidir. Bunun çâre-i yegânesi, nûrdur. Nûr göstermektir ki, kalbler ıslah olsun, îmânlar kurtulsun.

Hazîne-i rahmetin en kıymetdar pırlantası ve kapıcısı Zât-ı Ahmediye Aleyhissalâtü Vesselâm olduğu gibi, en birinci anahtarı da بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ dir. Ve en kolay bir anahtarı da salavâttır.

Şu gecenin sabahı ve şu kışın baharı ne kadar ma‘kūl ve lâzım ve kat‘î ise, haşrin sabahı da, berzahın baharı da o kat‘iyettedir.

"Bu dünya çabuk tebeddül eder bir misafirhâne olduğunu yakînen îmân edip bildim. Onun için hakîkî vatan değil, her yer birdir. Madem vatanımda bâkî kalmayacağım. Beyhûde ona karşı çabalamak, oraya gitmek, bir şeye yaramıyor. Madem her yer misafirhânedir. Eğer misafirhâne sâhibinin rahmeti yârise, herkes yârdır. Her yer yarar. Eğer yâr değilse, her yer kalbe bârdır. Ve herkes düşmandır."